Kamusal Etkinlikler ve Girişimler

GÖZDER,  Engellilerin varolan haklarının yaşama geçmesi, haklardaki eksikliklerin giderilmesi ve bu konularda yaşanan tüm sıkıntılara kamuoyu yaratmak amacıyla kesintisiz bir faaliyet programı yürütmektedir. Aynı anda birkaç kategoride yürütülen çalışmalar, şu başlıklardan oluşmaktadır:

ÖZÜRLÜ HAKLARININ KAZANILMASI İÇİN…

Hukuk, engellilerin haklarının kazanılmasında temel argumandır. GÖZDER bu bağlamda engellilerin haklarının kazanılması için yasama faaliyetlerinin izleyicisi ve takipçisidir.

2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı (özürlüler) kanunu, özürlülerin sorunlarının çözümü yönünde önemli yenilik ve açılımlar getirmiştir. GÖZDER, bu yasanın hazırlık aşamalarında etkin bir şekilde çalışmış, kurduğu özel bir kurulda hazırlanan rapor, görüş ve önerileri yasama ve yürütme yetkililerine iletmiş, yasanın meclisten bir an evvel geçmesi için lobi çalışmaları yürütmüştür.

GÖZDER, ayrıca özürlüler yasasının yürürlüğe girmesinden sonra uygulamasının takipçisi olmuş, tespit ettiği sorun ve aksaklıklara yetkililerin dikkatini çekmiş, gerektiği hallerde konuyu yargıya intikal ettirmiştir. Diğer taraftan kentsel mimarinin ve toplu taşıma araçlarının 7 yıl içerisinde özürlülerin kullanımına uygun hale getirilmesine dair yasa hükmünün yerine getirilmesi, GÖZDER’in öncelikli olarak takip ettiği bir konu olmuştur.

GÖZDER, engellilere yönelik tüm yasal düzenlemelerin uygulanması ve geliştirilerek genişletilmesi için konu hakkında uzman kurulları eliyle  çalışmalarını sürdürmektedir.

İDARİ GİRİŞİMLER

Engelli haklarının çözüme kavuşturulmasında ilk ve en temel unsur idari girişimlerdir. GÖZDER, görme engellilerin sorunlarında deneyimlerinden oluşan tespitlerini ve önerilerini Devlet kurumları ile işbirliği içerisinde, çözüm odaklı bir anlayışla paylaşmaktadır.

GÖZDER bu bağlamda bakanlıklar ve yerel yönetimlere yazılı olarak taleplerini iletmekte, taleplerinin hayata geçirilmesi ve engelli sorunlarının çözümü yönünde başvuruda bulunduğu konularda ilgili kuruluşlara gerektiği hallerde ücretsiz, kamusal danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. GÖZDER’in özellikle görme engellilerin erişim sorunları konusunda belediyeler ve bakanlıklar nezdinde yapmış olduğu başvurular oldukça önemli ve anlamlı sonuçlar vermiş bulunmaktadır. Birçok belediye, halen derneğimizden görme engellilerin erişim engellerinin kaldırılması için danışmanlık desteği almakta ve mimari fiziksel düzenlemeleri hyata geçirmektedir. Diğer taraftan özellikle eğitim ve sağlık alanında derneğimizin benzer girişimleri bulunmaktadır.

YASAL GİRİŞİMLER

GÖZDER idari girişimlerin sonuç vermediği hallerde veya birey-birey ilişkisi ya da birey devlet ilişkisi düzleminde engelli hakların yönelik bir kayıp söz konusu olduğu hallerde, tüzüğünün verdiği görev kapsamında sorunları yargıya taşımaktadır. Derneğimizin özellikle engelli ayrımcılığı, eğitim ve erişilebilirlik konusundaki suç duyuruları ve açtığı davalar basında yer bulmakta, kamuoyunun takdir ve övgülerini kazanmaktadır. GÖZDER’in yasl girişimleri derneğimizin gönüllü hukukçuları tarafından yürütülmeye devam etmektedir.

ULUSLARASI SÖZLEŞMELERE İZLEME RAPORLARI SUNULMASI

T.C. Anayasası’nın 90 maddesi – “(...) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (…)” hükmünü getirmektedir.

Bu bağlamda başta Birleşmiş Milletler (BM) Sakat Hakları Sözleşmesi, BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Hakları Sözleşmesi olmak üzere birçok uluslararası sözleime derneğimiz tarafından yakından takip edilmekte, Türkiye’nin sözleşmede yapmayı taahhüt ettiği hususlar hakkında kapsamlı gölge rapor hazırlama çalışmaları yapılmaktadır.  . Derneğimiz bu kapsamda 2010 yılında Türkiye’nin taraf olduğu BM Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi’ne engelliler hakları konusundaki rapor çalışmalarında yer almıştır.

KAMUOYU YARATMA ÇALIŞMALARI

Kaldırımıma Dokunma Hareketi

GÖZDER’in kamusal bilinç yaratma çalışmalarından en önemlilerinden birini “KALDIRIMIMA DOKUNMA” sloganıyla yürütmektedir.

Kaldırımlar, bireylere –trafikten doğan riskleri yaşamadan- kaliteli bir şekilde yaya ulaşımı sağlayan kentsel unsurlardır. Görme engeller, her vatandaş gibi; kimsenin yardımına ihtiyaç duymadan, işlerine gitmek, gezmek ya da alışveriş yapmak gibi en temel insani faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere kaldırımlardan faydalanabilmelidir.

GÖZDER, ülkemizde görme engellilerin ihtiyaçları gözetilmeden yapılan kaldırımlardaki olumsuzlukların giderilmesi ve kaldırımların kanunlarda belirtildiği şekil ve standartlarda özürlülerin ihtiyaçlarına uygun şekilde düzenlenmesini sağlamak için her ayın üçüncü cumartesi günü İstanbul’un farklı bir ilçesinde düzenlediği yürüyüş, gösteri ve benzer etkinliklerle kamuoyunda bilinç ve gündem yaratmaktadır.

Sempozyum ve Eğitim Seminerleri

GÖZDER, gerek üyelerinin ve gerekse de kamuoyunun engelli sorunları hakkında bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi için bilimsel paneller, sempozyumlar ile toplumun her katmanından vatandaşlarımıza, eğitim kurumlarında eğitim gören çocuklarımıza ve gençlerimize yönelik eğitim seminerleri düzenlemekte, kişi ve kurumlar tarafından düzenlenen seminerlere katılım sağlamaktadır.

Engelli sorunları ve temel haklar, engellilere yönelik ayrımcılık, engellilerin toplumsal yaşama entegrasyonu için yapılması gerekenler vb konularda yapılan sunumlarda engellilerin ve engelli sorunların duyarlı kesimlerin bilinç seviyelerinin artırılması hedeflenmektedir.

Bu çalışmalar kapsamında 2008-2009 yılında önemli bir projeyi hayt geçiren GÖZDER, AB’den temin edilen fon kapsamında Üniversite ve M:E.B. okullarında toplam 10 bin öğrenciye engelli sorunları ve çözüm öneri konulu kamu farkındalığı yaratma seminerleri vermiştir.

Paramı tanımak istiyorum!

Kullanılan parayı tanıyamama, görme engellilerin toplumsal yaşamda karşılaştıkları  sorunların bir diğerini oluşturmaktadır. GÖZDER, uzun yıllar bu konuda çalışmalar yaparak Merkez bankası yetkililerinin konuya dikkatini çekmiştir.

Merkez Bankası, GÖZDER’in önerileri doğrultusunda 2009 yılında tedavüle konulan TL banknotlarında görme engellilerin kullanımını kolaylaştıracak ebat ve işaretler uygulamaları yapmıştır. Merkez bankası, bu değişikliklerin yanında yine GÖZDER’in sunduğu para ölçer cetveli önerisi doğrultusunda, bu cetvellerin üretimini ve görme engelli vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtılması yönünde çalışma başlatmıştır.